Nu duurzaam of nooit

24 december 2007
 
Appelscha - Tussen de natuurgebieden Drents-Friese Wold en Fochtloërveen ligt het hoofdkantoor van ECOstyle. De producent van biologische tuinproducten en natuurlijke diervoeding uit Appelscha gebruikt zonnestroom. Milieuvriendelijke verpakkingen en bouwmaterialen van het kantoorpand kunnen worden hergebruikt.

Ondernemen met oog voor mens en milieu zit directeur en enig aandeelhouder Anne Jan Zwart in het bloed. Zijn vader, die het bedrijf veertig jaar geleden oprichtte, hield zich al bezig met de ontwikkeling van milieuvriendelijke bestrijdingsmiddelen. Toen Zwart het familiebedrijf midden jaren tachtig overnam, breidde dat duurzame karakter verder uit.‘

We zitten in een spannende markt, gedomineerd door grote multinationals’, vertelt Zwart. ‘Potentiële kopers meldden zich al voor ons familiebedrijf. Vijf jaar geleden stonden we voor de vraag of we in moesten gaan op die biedingen of dat we zelfstandig wilden blijven. Uiteindelijk leek zelfstandigheid ons de beste oplossing om continuïteit te waarborgen. Op dat moment kozen we heel duidelijk voor duurzaamheid als markant onderdeel van onze strategie. Bij alle beslissingen houden we rekening met de vier m’s van mens, milieu, maatschappij en meerwaarde.’
Communicatie met medewerkers staat hoog in het vaandel bij ECOstyle. ‘We hebben van alles geprobeerd, van interne mails tot nieuwsbrieven. Ik merkte echter dat directe communicatie tussen mensen het beste werkt’, zegt Zwart, die tegenwoordig elke maandagochtend een ‘koffieoverleg’ organiseert voor alle medewerkers. Dat is meteen het moment om de weekcijfers door te nemen. Ook kan iedereen horen welke bezoeken er in de agenda staan. En als er iemand jarig is, komt er gebak bij de koffie.

ECOstyle kent een zeer uiteenlopend personeelsbestand, van gepromoveerden in biotechnologie tot magazijnbedienden. Zwart: ‘Als directeur moet je dan een visie hebben op hoe je in zo’n diverse groep een sfeer van gelijkheid creëert. Interne communicatie speelt daarbij een belangrijke rol. Maar ook het gezamenlijk vieren van belangrijke prestaties. Zo hebben we vorige week ons 40-jarig bestaan gevierd in de Efteling. Dat soort dingen draagt bij aan de goede sfeer in ons bedrijf.’
De ontwikkeling van nieuwe producten is heel belangrijk voor ECOstyle. Bij elk nieuw product rijst de vraag ‘is dit nu typisch ECOstyle?’. Dat levert nog wel eens dilemma’s op. Zwart: ‘Onze techneuten hadden een fantastisch nieuw product bedacht om de overlast van mieren te bestrijden. Het product was behoorlijk milieuvriendelijk, maar voldeed net niet aan onze eisen. De vraag naar een mierenbestrijdingsmiddel is enorm. Mijn handen jeukten om het product op de markt te brengen, het zou absoluut een commercieel succes worden. Toch hebben we het niet gedaan. Ik breng het liever pas op de markt als we over twee jaar de techniek beheersen om een volledig milieuvriendelijk product op de markt te brengen.’

Ondanks dat een product soms even op zich laat wachten, groeit het bedrijf als kool. Voor het kantoor in Appelscha staan uitbreidingsplannen op stapel. Zwart kon een flinke lap grond overnemen van een naburige boer die stopte met zijn activiteiten en had daar al grootse plannen mee. ‘Ik wilde er een ecologisch werklandschap creëren met kantoorruimte voor kleine bedrijven, een congrescentrum dat ook als cultureel centrum voor de omgeving kan dienen en een laboratorium.’
Om draagvlak te creëren sprak Zwart met vrouwenverenigingen, tuinierclubs, kerken en scholen. Uiteindelijk hield de provincie de plannen tegen vanwege de druk die het zou geven op het nabijgelegen natuurgebied. Nu zoekt Zwart samen met de provincie net buiten Appelscha naar een geschikte plek voor zijn plannen.

De groei van ECOstyle bedraagt zo’n 20 tot 30% per jaar. De omzet voor 2007 komt naar verwachting uit op € 25 mln. De winst gebruikt Zwart met name om te investeren in onderzoek en ontwikkeling. Innovatie, duurzaamheid en kennisoverdracht staan dan ook centraal in de bedrijfsmissie.
In de kabinetsvisie over maatschappelijk verantwoord ondernemen (mvo), die half december aan de Tweede Kamer is voorgelegd, staat dat bedrijven die aandacht schenken aan maatschappelijk verantwoord ondernemen 11 tot 15% rendabeler zijn dan bedrijven die dat niet doen. Zwart vindt het te ver gaan om de invloed van mvo zodanig te kwantificeren. Op de korte termijn kunnen mvo-maatregelen volgens hem ten koste gaan van de winst. Op lange termijn ziet hij dat het wel geld oplevert. Sterker nog, Zwart is ervan overtuigd dat bedrijven die nu niet kiezen voor een duurzame benadering over 10 tot 15 jaar niet meer bestaan. ‘Tegen die tijd zijn ze al lang ingehaald door duurzame concurrenten.’

ECOstyle werkt met het principe van de ‘vier m’s’ 
Mens staat centraal door directe communicatie 
Milieubewust in proces en product 
Maatschappij betrekken bij investeringsbeslissing
Meerwaarde zorgt voor groei

Copyright (c) Christel Witteveen